De vlag van Palestina – Symbool van gerechtigheid, vrede en vrijheid

De geschiedenis van de Palestijnse vlag gaat veel verder terug dan die van het land en is aanzienlijk ouder dan het land zelf. Veel elementen van het ontwerp komen ook voor op de vlaggen van andere Arabische landen, aangezien het duidelijk voortkomt uit de vlag van de Arabische Opstand. De vlag fungeert als een historische symbolische weergave van de natie Palestina en het Palestijnse volk.

In het onderstaande artikel gaan wij dieper in op de vlag die, ondanks het feit dat deze pas eind jaren zestig officieel werd aangenomen, diepgaande, eeuwenoude historische wortels heeft.

Kenmerken van Palestina

De geschiedenis van de Palestijnse vlag is verweven met de geografie en de demografische kenmerken van het land. Palestina is een klein gebied, maar het heeft een belangrijke rol gespeeld in het verleden en het heden van het Midden-Oosten. Vanwege het belang van Palestina voor vele grote wereldgodsdiensten en de gunstige ligging op het kruispunt van Afrika en Azië, hebben er door de geschiedenis heen regelmatig politieke conflicten plaatsgevonden, evenals gewelddadige landroof. 

Palestina grenst aan Israël, Jordanië, Egypte, Libanon en Syrië. Het omvat een oppervlakte van 6.220 km² die zich uitstrekt over de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever. Oost-Jeruzalem fungeert als hoofdstad van de natie, terwijl Ramallah dienst doet als tijdelijke zetel van de regering.

Het land wordt bestuurd door een hybride systeem van presidentieel en parlementair bestuur. Amerikaanse dollars, Jordaanse dinars en Israëlische sjekels zijn allemaal erkende valuta’s in Palestina. Met een bevolkingsdichtheid van 731 personen per km² telt de Staat Palestina naar schatting 4,55 miljoen inwoners.

Volgens de meest recente schattingen telt Gaza-stad 750.000 inwoners, waarmee het de dichtstbevolkte stad is. Palestijnen (93 % van de bevolking) zijn moslims, voornamelijk soennitische moslims. Er is ook een aanzienlijke minderheid van christenen (6%), evenals Samaritanen en Druzen. De meest gesproken taal in Palestina is Palestijns-Arabisch, een unieke dialectgroep binnen het Levantijns-Arabisch. Engels is de meest gebruikte tweede taal.

De Gazastrook heeft een vlak of golvend reliëf met duinen in de buurt van de zee. Abu 'Awdah is met 105 meter (344 voet) boven zeeniveau de hoogste top. Het landschap van de Westelijke Jordaanoever bestaat grotendeels uit ruig, onregelmatig hoogland, met enige begroeiing in het westen en schaarsere begroeiing in het oosten.

De Palestijnse Gebieden hebben een tijdsverschil van twee uur ten opzichte van UTC. De tijd in Palestina is dus UTC +2:00.

Geschiedenis van Palestina

Naast de Palestijnse vlag kent het land een lange geschiedenis die duizenden jaren teruggaat. Deze stad, die dicht bij de vruchtbare halve maan van het oude Mesopotamië lag, was waarschijnlijk een van de eerste plaatsen waar de Homo sapiens zich vestigde. Het gebied heette Fenicië in het prehistorische Kanaänitische tijdperk (3000 v.Chr.). Het gebied maakte deel uit van het Egyptische Rijk van de 16e eeuw v.Chr. tot 1300 v.Chr., toen de Egyptenaren zich terugtrokken. 

Daarna werd het gebied, dat toen bekend stond als Israël, bevolkt door Israëlieten die in de hooglanden van het gebied woonden. De Romeinse heerschappij over het koninkrijk Israël begon in de eerste eeuw na Christus. Tijdens deze periode vonden er een aantal Joodse opstanden plaats tegen het Romeinse Rijk, die echter mislukten.

Na de opkomst van de islam in de zevende eeuw n.Chr. begonnen Joden in grote getale uit Israël te emigreren. Toen islamitische landen de macht in het gebied overnamen en het jodendom verboden, werden Joden gedwongen om massaal te vertrekken.

Hiermee kwam er een einde aan „Israël“ en begon „Palestina“. Voordat het Ottomaanse Rijk in 1517 n.Chr. bezit nam van Palestina, werd het gebied geregeerd door verschillende islamitische landen. Vóór 1917, toen Groot-Brittannië officieel het Britse mandaat over Palestina kreeg toegewezen, stond Palestina onder het bewind van het Ottomaanse Rijk. Tot 1948 stond de regio onder Brits bestuur. Het gebied beschikte destijds niet over een eigen vlag.

Tussen 1897 en 1948 won het „zionisme“ aan populariteit. Joden uit alle hoeken van de wereld keerden in die tijd geleidelijk terug naar „Israël“, oftewel Palestina.

De Verenigde Naties stelden na de Tweede Wereldoorlog en de moord op meer dan zes miljoen Joden een verdelingsplan op. Als gevolg daarvan zou Palestina worden opgesplitst in afzonderlijke Joodse en Arabische regeringen. Dit voorstel werd door de Arabische leiders verworpen. 

Israël riep echter in 1948 zijn onafhankelijkheid uit. Dit leidde tot de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948, die resulteerde in de verdrijving van honderdduizenden Palestijnen uit hun huizen. Vandaag de dag is het Palestijnse volk voortdurend verwikkeld in een strijd voor onafhankelijkheid en een thuisland. De Palestijnse vlag is een symbool van deze strijd.

Ontwerp van de Palestijnse vlag

De vlag van de Arabische Opstand diende als inspiratiebron voor de Palestijnse vlag. Sinds 1964 fungeert deze als het officiële symbool van het Palestijnse volk.

Het hoofdpatroon van de vlag bestaat uit drie gelijke horizontale strepen (zwart, wit en groen van boven naar beneden). Aan de hijszijde bevindt zich een rode driehoek. Deze kleurencombinatie wordt in de hele Arabische wereld gebruikt. De vlag lijkt sterk op die van Jordanië en de Westelijke Sahara, die beide geïnspireerd zijn door de Arabische Opstand tegen het Ottomaanse bewind, en is vrijwel identiek aan die van de Baath-partij (1916–1918).

Ooit was het de vlag van de kortstondige Arabische Federatie van Jordanië en Irak, voordat het de vlag van Palestina werd. Hoewel de geometrische structuur van de vlag van de Arabische Opstand dezelfde was, waren de kleuren anders geplaatst (wit onderaan in plaats van in het midden).

Geschiedenis van de vlag van Palestina

Eerste vlag van Palestina

Sinds het Verenigd Koninkrijk in 1920 van de Volkenbond het mandaat kreeg om het gebied te besturen, wordt de regio in het hedendaagse taalgebruik „Palestina” genoemd. Palestina bestaat thans uit het huidige Israël, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. Tegen 1927 werd een burgervlag, waarop de Britse Red Ensign was afgebeeld, beklad met een witte schijf met het woord „Palestina”. 

Deze vlag werd tot 1948 gehesen, samen met de Union Jack – die als officiële vlag van het mandaat fungeerde – en een Britse Blue Ensign die op soortgelijke wijze was aangepast.

Vlag van de Arabische Opstand

De vlag van de Arabische Opstand van 1917 was bedoeld om één enkele staat te vertegenwoordigen die Jordanië, Israël, Libanon, Syrië en de Palestijnse Gebieden omvatte. De karmozijnrode driehoek en de zwarte, groene en witte strepen symboliseerden Arabische dynastieën. Om de zichtbaarheid te vergroten, werd de volgorde van de strepen in 1922 gewijzigd in zwart, wit en groen. De niet-joodse inwoners van de regio, die overwegend uit Arabieren en moslims bestonden, aanvaardden deze vlag destijds officieus als hun eigen vlag.

Huidige vlag van Palestina

De niet-joden in het gebied worden sinds de oprichting van de uitsluitend joodse staat Israël in 1948 erkend als Palestijnen. Veel Palestijnen beschouwen de vlag uit 1922 nu als een symbool van hun strijd voor onafhankelijkheid en een eigen staat, aangezien zij ofwel als vluchtelingen in buurlanden, ofwel op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook hebben gewoond (die beide in 1967 door Israël werden veroverd). Op 1 december 1964 keurde de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO) de vlag officieel goed.

Oorsprong van de Palestijnse vlag

Er bestaan twee versies over de oorsprong van de Palestijnse vlag. Volgens de eerste versie werd de vlag van de Arabische Opstand van 1916 in het begin van de 20e eeuw door Arabische nationalisten in Palestina gevoerd. Er bestaat controverse en er doen verschillende verhalen de ronde over het ontstaan van de vlag. Volgens één verhaal werden de kleuren in 1909 gekozen door de Arabisch-nationalistische „Literary Club“ in Istanbul, op basis van de volgende verzen van de Arabische dichter Safi al-Din al-Hili, die in de 13e eeuw leefde.

De Young Arab Society, opgericht in Parijs in 1911, wordt gezien als de bedenker van de vlag, zij het in een andere vorm. Er wordt beweerd dat Sir Mark Sykes van het Britse Ministerie van Buitenlandse Zaken de vlag heeft ontworpen. 

Wat de waarheid ook moge zijn, de vlag werd uiterlijk in 1917 door Sharif Hussein gehesen en werd al snel in de Mashriq erkend als het vaandel van de Arabische nationale strijd.

Het Uitvoerend Comité van de Bevrijdingsorganisatie stelde op 1 december van dat jaar een specifiek ontwerp voor de vlag op, waarin de specificaties en afmetingen werden vastgelegd, en de kleuren zwart en groen werden onderling omgewisseld. De PLO wees de vlag op 15 november 1988 aan als de vlag van de Staat Palestina. 

Sinds het sluiten van de Oslo-akkoorden en de oprichting van de Palestijnse Autoriteit in 1993 wordt de vlag nu regelmatig gehesen door Palestijnen en anderen die hen steunen.

Symboliek van de Palestijnse vlag

De vlag van Palestina bestaat uit drie horizontale strepen in zwart, wit en groen die uitstralen vanuit een rode driehoek aan de hijszijde van de vlag. De vlaggen van talrijke andere landen hebben een gemeenschappelijke oorsprong met deze vlag, wat de opvallende gelijkenis van het ontwerp met die van andere landen verklaart. 

De pan-Arabische vlag, waarvan de Palestijnse vlag is afgeleid, heeft de vlag haar betekenis gegeven. De zwarte streep symboliseert Mohammed in het Rashidun-kalifaat, de witte streep het Umayyad-kalifaat en de groene streep het Fatimiden-kalifaat. Het rode gedeelte staat voor de Khawarij-beweging.

Conclusie

Voor het Palestijnse volk is de vlag van de Palestijnse gebieden een symbool geworden van strijd, vasthoudendheid en optimisme. Het is de meest iconische weergave van hun strijd voor zowel onafhankelijkheid als een eigen natie. Een van de meest complexe politieke kwesties in de recente geschiedenis is het Israëlisch-Palestijnse conflict. De vlag dringt aan op gerechtigheid, vrede en vrijheid voor het Palestijnse volk.