CDT – Centrale zomertijd

Inzicht in de tijdstandaard en tijdzones is nuttig als u werkt, communiceert of samenwerkt met mensen die in andere landen wonen dan uzelf. Als u weet hoe tijdzones werken en hoe u de tijd op verschillende locaties over de hele wereld kunt berekenen, kunt u beter plannen en communiceren – niemand wil immers om middernacht of twee uur ’s nachts een zakelijk telefoontje of een Zoom-uitnodiging ontvangen, ook al is dat vanuit uw perspectief misschien een volkomen redelijk tijdstip! 

Om de verwarring over tijdzones weg te nemen en uitleg te geven over CDT (Central Daylight Time), een van de belangrijkste tijdzones ter wereld, gaan we dieper in op de wetenschap en geschiedenis achter tijdzones en bespreken we hoe het werkt. Vervolgens geven we een overzicht van de belangrijkste gebieden die in de CDT-tijdzone liggen, evenals alle grote steden in deze regio. En om tijdzones nog leuker te maken, vermelden we aan het einde van het artikel enkele interessante feiten en weetjes over tijdzones, dus lees het artikel zeker tot het einde.

Klaar om de wereldtijd bij te houden? Laten we meteen beginnen:

Wat is een tijdzone?

Laten we bij het begin beginnen en uitleggen wat een tijdzone nu eigenlijk is. Omdat de aarde een bol is die ronddraait, kan het niet overal ter wereld tegelijkertijd middag zijn: naarmate de aarde draait, schijnt de zon op verschillende tijdstippen op verschillende regio’s. Als het avond is in Londen of Frankfurt, komt de zon in Lima of Los Angeles pas op; met andere woorden, verschillende regio’s van de wereld beleven het middaguur op verschillende tijdstippen, en wanneer het in de ene regio nacht is, kan het in een andere regio middag zijn. 

Om de tijd wereldwijd nauwkeurig bij te houden, hebben wetenschappers de planeet in 24 segmenten verdeeld, waarbij elk segment 15 graden lengtegraad beslaat, gerekend vanaf de meridiaan van Greenwich, ook wel bekend als lengtegraad nul. Elk segment vormt een tijdzone die 15, 30, 45 enzovoort graden ten westen of ten oosten van Greenwich ligt; één segment komt overeen met één uur achter of voor op de Greenwich Mean Time (GMT), die op de nulmeridiaan ligt. Op deze manier is het overal in dezelfde tijdzone om 12.00 uur 's middags.

Tijdzones worden nu berekend in graden ten westen of ten oosten, in plaats van ten noorden of ten zuiden. Dit komt, nogmaals, doordat de aarde om haar as draait, maar de polen niet bewegen. Dit betekent dat het overal langs dezelfde lengtegraad 12.00 uur is: het is dezelfde tijd in Madrid en Kaapstad, ondanks dat deze steden duizenden mijlen van elkaar verwijderd zijn. Als de landen echter ten westen of ten oosten van elkaar liggen, hanteren zij een andere tijd – dit is de reden waarom Spanje en Rusland, bijvoorbeeld, in verschillende tijdzones liggen, ondanks dat zij veel dichter bij elkaar liggen dan Spanje en Zuid-Afrika.

Dit klinkt in eerste instantie misschien verwarrend, maar het op deze manier bijhouden van de tijd biedt veel voordelen voor mensen, bedrijven en zelfs het leger over de hele wereld. Zolang u weet in welke tijdzone u zich bevindt en wat de UTC-afwijking van een ander land is, kunt u eenvoudig de tijd in dat land berekenen. Om het nog duidelijker te maken, zullen we het even hebben over UTC en de UTC-afwijking.

Wat is CDT-tijd?

Central Daylight Time (CDT) is een tijdzone met zomertijd die ook bekendstaat als CDST (afkorting van Central Daylight Saving Time) of NACDT (afkorting van North American Central Daylight Time). En, zoals u waarschijnlijk al geraden heeft, bestrijkt de CDT-tijdzone grote delen van de Verenigde Staten en Noord-Amerika. Zoals eerder vermeld, is CDT UTC-05:00. Met andere woorden: de UTC-afwijking bedraagt 5 uur (CDT loopt 5 uur achter op UTC). En omdat het om zomertijd gaat, wordt CDT alleen tijdens de zomermaanden gehanteerd. In de winter schakelen veel van de gebieden die onder CDT vallen over naar de CST-tijdzone (Central Standard Time).

Waarom schakelen sommige landen wereldwijd over op zomertijd, terwijl andere dat niet doen? In wezen wordt het vooruit- en achteruitzetten van de klokken in de lente- en herfstmaanden gedaan om de daglichturen te verlengen. In de zomer komt de zon later op en gaat zij later onder; daarom helpt het vooruitzetten van de klok met één uur om de daglichtduur te verlengen, waardoor mensen meer daglichturen krijgen en energie wordt bespaard. In de herfst begint de zon eerder op te komen en onder te gaan, en dan worden de klokken één uur teruggezet om het verschil te compenseren.

Niet alle landen ter wereld hanteren echter zomertijd. Dit hangt grotendeels af van hun ligging ten opzichte van de evenaar: op de evenaar bestaat de dag altijd uit 12 uren daglicht en 12 uren duisternis, zodat er voor landen als Ecuador simpelweg geen noodzaak is om de klokken te verzetten. Op het noordelijk en zuidelijk halfrond is het verschil in daglengte tussen zomer en winter echter groter, en daarom passen de meeste landen die verder van de evenaar liggen de zomertijd seizoensgebonden toe. Vreemd genoeg zijn sommige landen het nog niet helemaal eens over de toepassing van de zomertijd: in Australië bijvoorbeeld schakelen sommige staten over op zomertijd, terwijl andere dat niet doen, wat ongetwijfeld voor enige verwarring zorgt.

Hoewel de traditie van de zomertijd in het Westen slechts ongeveer honderd jaar oud is – de zomertijd werd aan het begin van de 20e eeuw voor het eerst ingevoerd in Duitsland en Canada – is de praktijk op zich niet nieuw. Ook de oude Romeinen lijken gebruik te hebben gemaakt van zomertijd: uit de geschiedenis blijkt dat de Romeinen waterklokken met verschillende schalen gebruikten om zich aan te passen aan de wisselende zonnetijd gedurende het jaar. 

Korte geschiedenis van CDT

In tegenstelling tot andere tijdzones zoals UTC of EST, die een lange geschiedenis hebben, is het nog niet zo lang geleden dat de wereld kennismaakte met het concept van Central Daylight Time (CDT). De reden hiervoor is dat CDT geen gebruikelijke tijdzone is. Zoals reeds vermeld, wordt CDT namelijk alleen in bepaalde maanden en uitsluitend in Noord- en Zuid-Amerika gebruikt. Daarom is het eerder een aanvullende tijdzone dan een van de belangrijkste. 

Deze alternatieve tijdzone vindt zijn oorsprong in 2007 en wordt uitsluitend gebruikt in Noord-Amerika en sommige delen van Canada. Er zijn echter nog steeds veel gebieden in beide landen die weigeren CDT te gebruiken om de tijd tijdens de zomer te standaardiseren.

In Canada bijvoorbeeld accepteert de westelijke provincie Saskatchewan de seizoensgebonden tijdwisseling niet. De reden hiervoor is dat de provincie geografisch gezien dichter bij de meridiaan van de Mountain Time Zone ligt en men er geen behoefte aan heeft om naar een andere tijdzone over te schakelen om de tijd aan te passen. In plaats daarvan besloot men deel uit te maken van de Central Time Zone en koos men bijgevolg voor een permanent zomertijdstelsel. De stad Lloydminster wijst het concept van Central Time echter af en hanteert Mountain Time met zomertijd.

Bovendien weigerde ook Mexico zich aan de verandering aan te passen. In december 2009 veranderde het Mexicaanse congres echter van mening en stond het toe dat tien steden die aan de grenzen liggen, in 2010 zouden overschakelen op het CDT-tijdschema volgens de Amerikaanse normen.
Maar dit zijn slechts enkele van de vele uitzonderingen die wij hieronder zullen bespreken. De eerste keer dat Noord-Amerika Central Daylight Time ging gebruiken, was in 2007, toen de lokale tijd veranderde van 2.00 uur lokale standaardtijd naar 3.00 uur lokale zomertijd. Sindsdien vindt deze omschakeling doorgaans plaats op de tweede zondag van maart, waarna op de eerste zondag van november weer wordt teruggekeerd naar de standaardtijd.

Hoe werkt CDT?

Zelfs wanneer mensen het belang van het gebruik van CDT inzien, is het soms moeilijk om zich aan te passen aan het mechanisme ervan en te begrijpen hoe CDT daadwerkelijk werkt. Het enige wat duidelijk is, is dat we ergens in het voorjaar onze klokken verzetten om in de zomer daglicht te besparen. Maar wanneer precies zetten mensen hun klokken van 14.00 uur naar 15.00 uur?

In feite begint het grootste deel van de Verenigde Staten op de tweede zondag van maart om 02.00 uur over te schakelen naar Central Daylight Time. Op de eerste zondag van november worden de klokken weer teruggezet naar de standaardtijd. Aangezien verschillende Amerikaanse staten verschillende tijdzones hanteren, spreekt het voor zich dat elke tijdzone in de VS op een ander tijdstip overschakelt. 

Dienovereenkomstig schakelen landen in de Europese Unie die het concept van CDT aanvaarden, op de laatste zondag van maart over op de Central Daylight Time en keren zij op de laatste zondag van oktober terug naar de universele tijd (of de Greenwich Mean Time). In tegenstelling tot Noord- en Zuid-Amerika vinden in de EU alle tijdzonewijzigingen op hetzelfde tijdstip plaats. 

CDT versus CST – Verschillen

Allereerst staat CDT voor Central Daylight Time, terwijl CST staat voor Central Standard Time. CDT is uitsluitend een Noord-Amerikaanse tijdzone die alleen tijdens de zomertijd (DST) wordt gebruikt, van de tweede zondag in maart tot de eerste zondag in november. In tegenstelling tot CDT wordt CST gedurende alle overige dagen gebruikt, met uitzondering van de dagen waarop CDT van kracht is.
De belangrijkste reden waarom mensen deze twee tijdzones vaak door elkaar halen, is dat ze beide verwijzen naar de centrale tijdzone. Ze zijn echter niet hetzelfde, omdat ze tijdens verschillende periodes van het jaar worden gehanteerd. Het belangrijkste verschil is dat CDT wordt toegepast tijdens de zomertijd en dat deze twee tijdzones daardoor een tijdsverschil van één uur vertonen. Afgezien daarvan is CDT precies hetzelfde als CST. Beide tijdzones bestaan tegelijkertijd en maken deel uit van de standaardtijd. Zij vervangen elkaar echter gedurende een bepaalde periode van het jaar.

Hoe converteert u CDT naar andere tijdzones?

Om CDT om te rekenen naar andere tijdzones, dient u rekening te houden met de volgende details:

• CDT loopt 5 uur achter op de GMT (Greenwich Mean Time) en wordt gebruikt in Noord-Amerika.
• CDT ging in op zondag 13 maart 2021 om 02.00 uur.
• CDT eindigt op zondag 7 november 2021 om 02.00 uur en de klokken worden dan een uur teruggezet. 

Laten we nu eens bekijken hoe CDT zich verhoudt tot andere tijdzones.

• CDT loopt 1 uur achter op EDT (Eastern Daylight Time).
• CDT loopt 1 uur voor op MDT (Mountain Daylight Time).
• CDT loopt 2 uur voor op PDT (Pacific Daylight Time).

Om CDT om te rekenen naar EDT moet u dus één uur optellen; om CDT om te rekenen naar MDT moet u één uur aftrekken, en om CDT om te rekenen naar PDT moet u twee uur aftrekken. 

Belangrijke gebieden in de CDT-tijdzone

Er zijn veel gebieden in de Verenigde Staten, Canada en Mexico die onder de CDT-tijdzone vallen. Houd er echter rekening mee dat de meeste van deze gebieden tijdens de wintermaanden overschakelen naar Central Standard Time, aangezien CDT een zomertijd is.

Hieronder vindt u de staten in de Verenigde Staten die in de zomer CDT hanteren en in de winter CST:

• Alabama
• Arkansas
• Het noordwestelijke deel van Florida
• Illinois
• Indiana
• Iowa
• Kansas, met uitzondering van enkele westelijke provincies
• Het westelijke deel van Kentucky
• Louisiana
• Het westelijke deel van Michigan
• Minnesota
• Mississippi
• Missouri
• Alleen de oostelijke delen van Nebraska
• Alleen de noordelijke en oostelijke counties van North Dakota
• Oklahoma
• Alleen de oostelijke delen van South Dakota
• Alleen de westelijke delen van Tennessee
• Het grootste deel van Texas
• Wisconsin

In Canada vallen echter slechts drie territoria grotendeels binnen de CDT-tijdzone: het grootste deel van Ontario, Manitoba en delen van Saskatchewan. Ook zijn er veel Mexicaanse staten die tijdens de zomer in de CDT-tijdzone vallen:

• Aguascalientes
• Campeche
• Chiapas
• Coahuila
• Colima
• Distrito Federal
• Durango
• Guanajuato
• Guerro
• Hidalgo
• Jalisco
• León
• Michoacán
• Morelos
• Mexico
• Nuevo León
• Oaxaca
• Puebla
• Querétaro
• Quintana Roo
• San Luis Potosí
• Tabasco
• Tamaulipas
• Tlaxcala
• Veracruz
• Yucatán
• Zacatecas

Enkele andere gebieden die tot de CDT-tijdzone behoren, zijn: Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras en Nicaragua. Het is niet officieel bekend hoeveel mensen er in de CDT-tijdzone wonen, maar volgens schattingen gaat het om meer dan 300 miljoen mensen, waarvan het merendeel in de Verenigde Staten. Wanneer u dus contact probeert op te nemen met iemand die in een gebied woont dat onder de CDT-tijdzone valt, moet u niet alleen rekening houden met het tijdsverschil – afhankelijk van of het zomer of winter is, geldt er een verschil van één uur.

Grote steden in de CDT-tijdzone

Omdat de CDT-tijdzone grote delen van Noord-Amerika en Canada bestrijkt, bevinden zich er veel grote stedelijke gebieden in deze tijdzone. Hieronder volgen de belangrijkste daarvan:

• Amarillo, Texas
• Antigua, Guatemala
• Austin, Texas
• Baton Rouge, Louisiana
• Birmingham, Alabama
• Bloomington, Illinois
• Cedar Rapids, Iowa
• Chicago, Illinois
• Dallas-Fort Worth, Texas
• Des Moines, Iowa
• Fargo, North Dakota
• Grand Rapids, Manitoba
• Guadalajara
• Guatemala-Stad, Guatemala
• Houston, Texas
• Iowa City, Iowa
• Jackson, Mississippi
• Kansas City, Missouri-Kansas
• Lawrence, Kansas
• Managua, Nicaragua
• Memphis, Tennessee
• Mérida, Yucatán
• Mexico-Stad
• Milwaukee, Wisconsin
• Monterrey, Nuevo León
• New Orleans
• Oklahoma City, Oklahoma
• Panama City, Florida
• Puebla
• Racine, Wisconsin
• Regina, Saskatchewan
• Sioux Falls, South Dakota
• St. Louis, Missouri
• San José, Costa Rica
• San Luis Potosí
• San Pedro Sula, Honduras
• San Salvador, El Salvador
• Saskatoon, Saskatchewan
• Springfield, Illinois
• Tampico, Tamaulipas
• Thompson, Manitoba
• Wheaton, Illinois
• Winnipeg, Manitoba

Uitzonderingen in de Verenigde Staten

Zoals u kunt zien, hanteert het grootste deel van de Verenigde Staten jaarlijks de Central Daylight Time, maar er zijn ook enkele uitzonderingen waar de klokken van maart tot november niet worden verzet. Sommige gebieden in het land wijken af van de gemiddelde regio’s omdat ze zijn opgedeeld in verschillende tijdzones. Daarom zijn er enkele staten die tegelijkertijd twee verschillende tijden hanteren. 

Hieronder volgt de lijst met uitzonderingsgebieden in de Verenigde Staten wat betreft de Central Daylight Time:

• Alabama (Phenix City, Valley, Smiths Station en Lanett) – deze staat hanteert Eastern Standard Time (EST), wat neerkomt op UTC – 5 uur. 
• Florida – deze staat hanteert eveneens de Eastern Standard Time (EST), met uitzondering van de „Panhandle“ van Florida, waaronder de stad Pensacola en de gebieden langs de Apalachicola-rivier, waar CST en CDT worden gehanteerd.
• Indiana – de zuidwestelijke en noordwestelijke delen van Indiana vallen onder de Central Time- en Central Daylight Time-tijdzones, terwijl het grootste deel van de staat in de Eastern Time-tijdzone ligt.
• Kansas – de staat (met inbegrip van Wallace, Sherman, Greeley en Hamilton) hanteert geen CDT en CST.
• Kentucky – de westelijke helft van de staat hanteert CDT en CST, terwijl de rest de Eastern Time volgt.
• Michigan – De counties Gogebic, Iron, Menominee en Dickinson hanteren CST en CDT, terwijl de rest de Eastern Time hanteert. 
• North Dakota – het zuidelijke gebied van de rivier de Missouri hanteert de Mountain-tijdzone (MST), terwijl 75% van de staat in de Central-tijdzone ligt.
• South Dakota – de westelijke helft van de staat hanteert de Mountain Time Zone (MST), en de oostelijke helft hanteert de Central Time en de zomertijd.
• Oklahoma – De gehele staat hanteert de Central Time, met uitzondering van de gemeente Kenton, die officieus de MST hanteert.
• Tennessee – het westelijke en centrale deel van de staat hanteert CST en CDT, terwijl de rest onder de Eastern Time Zone valt.
• Texas – de staat hanteert de Central Daylight Time, met uitzondering van twee counties – Hudspeth en El Paso – die in de Mountain Time Zone liggen.

Interessante feiten over tijdzones

Nu u alles weet wat er te weten valt over tijdzones en de CDT-tijdzone, is het tijd om enkele interessante en leuke weetjes over tijdzones te lezen:

• Central Daylight Time is, zoals de naam al aangeeft, een zomertijd. Central Standard Time daarentegen is dat niet. Dit betekent dat terwijl CDT UTC-05:00 is, CST gewoon UTC-6:00 is. Houd hier rekening mee wanneer u een telefoongesprek wilt plannen met iemand in Texas of Alabama, vooral als uw eigen land geen zomertijd hanteert.
• Saskatchewan, in Canada, past de tijd niet aan. Met andere woorden: in dit gebied geldt permanent zomertijd.
• De omschakeling naar CDT vindt plaats op de tweede zondag van maart, om 02.00 uur. De terugkeer naar CST vindt plaats op de eerste zondag van november, om 02.00 uur.
• Er zijn tijdzones met een tijdsverschil dat uit fracties van een uur bestaat. De Indiase tijd is bijvoorbeeld UTC+05:30. Een ander interessant punt is dat India over zijn hele uitgestrekte grondgebied één universele tijd hanteert. Het is dus overal in India altijd dezelfde lokale tijd. Ook Nepal hanteert fracties van een uur in zijn UTC-tijdsverschil (de Nepalese tijd is UTC+05:45).
• Niet alle gebieden zetten de klok een uur vooruit bij de overgang naar de zomertijd. Op Lord Howe Island in Australië wordt de klok slechts 30 minuten vooruitgezet in plaats van het gebruikelijke uur.
• Vladimir Poetin heeft 3 van de 12 tijdzones van Rusland afgeschaft. Rusland telt nu nog slechts 9 tijdzones, hoewel het land zich over maar liefst 12 tijdzones uitstrekt.
• China heeft slechts één tijdzone (UTC+08:00), waardoor deze specifieke tijdzone zeer uitgestrekt is. In feite is het de breedste tijdzone op aarde, en het is eerder een afspraak dan een geografische realiteit.
• Greenwich Mean Time (GMT) is gelijk aan de Londense tijd, maar alleen in de winter. In de zomer hanteert het Verenigd Koninkrijk de zomertijd (GMT+01:00). En de Britten hebben GMT in het leven geroepen.
• Wereldwijd wordt de zomertijd inmiddels in meer dan zeventig landen toegepast en de wijzigingen hebben elk jaar gevolgen voor meer dan een miljard mensen. De exacte data waarop de klokken vooruit en achteruit worden gezet, verschillen van land tot land, maar over het algemeen vindt dit plaats in de maand maart in het voorjaar en in oktober–november in het najaar.
• Het idee van zomertijd werd voor het eerst in 1895 in Nieuw-Zeeland naar voren gebracht door de entomoloog George Hudson, die stelde dat het verzetten van de klokken mensen na het werk meer daglicht zou opleveren. In 1916 kwamen de Duitsers op hetzelfde idee, maar met een ander doel: energiebesparing. Al snel werden de zomertijdwisselingen ook in Canada en de VS ingevoerd. 
• De zomertijd is op de evenaar niet van toepassing vanwege de natuurlijke helling van de aarde. In het middelste deel van de planeet zijn de daglichturen ongeveer gelijk, dus heeft het geen zin om de klokken te verzetten. Verder naar het noorden of zuiden van de evenaar ontvangen de landen echter meer of minder daglicht, afhankelijk van de tijd van het jaar. Daarom is het zinvol om de klokken te verzetten en zo over iets meer daglicht te beschikken – dit is met name van belang in de meer noordelijk gelegen gebieden, waar de nachten lang zijn. 

Landen en gebieden met Central Daylight Time (CDT)

Landen en gebieden: 4

Land	Grootste stad	UTC-verschil	Lokale tijd	Zomertijd
Canada	Rankin Inlet	UTC−6 / −5	13:34	Ja
Cuba	Havana	UTC−5 / −4	14:34	Ja
Mexico	Ciudad Juárez	UTC−6 / −5	13:34	Ja
Verenigde Staten	Chicago	UTC−6 / −5	13:34	Ja