Flaga Palestyny – symbol sprawiedliwości, pokoju i wolności

Historia flagi palestyńskiej znacznie wyprzedza historię samego państwa i jest o wiele starsza od niego samego. Wiele elementów jej wzoru jest wspólnych dla flag innych krajów arabskich, ponieważ jest ona ewidentnie pochodną flagi Powstania Arabskiego. Flaga ta stanowi historyczny symbol narodu palestyńskiego i ludu palestyńskiego.

W poniższym artykule przyjrzymy się fladze, która ma głębokie, wielowiekowe korzenie historyczne, mimo że została oficjalnie przyjęta pod koniec lat 60.

Cechy charakterystyczne Palestyny

Historia flagi Palestyny jest ściśle powiązana z geografią i cechami demograficznymi tego kraju. Palestyna to niewielki obszar terytorialny, który jednak odgrywał i nadal odgrywa istotną rolę w przeszłości i teraźniejszości Bliskiego Wschodu. Ze względu na znaczenie Palestyny dla wielu głównych światowych wyznań oraz jej korzystne położenie na styku Afryki i Azji, w całej jej historii często dochodziło do konfliktów politycznych, a także do brutalnych przejęć ziemi. 

Palestyna graniczy z Izraelem, Jordanią, Egiptem, Libanem i Syrią. Jej powierzchnia wynosi 6 220 km² i obejmuje Strefę Gazy oraz Zachodni Brzeg. Stolicą państwa jest Wschodnia Jerozolima, a Ramallah pełni funkcję tymczasowej siedziby rządu.

Kraj ten jest rządzony w ramach systemu mieszanego, łączącego elementy systemu prezydenckiego i parlamentarnego. W Palestynie uznanymi walutami są dolar amerykański, dinar jordański oraz szekel izraelski. Przy gęstości zaludnienia wynoszącej 731 osób na km² Państwo Palestyna zamieszkuje szacunkowo 4,55 mln osób.

Według najnowszych szacunków miasto Gaza liczy 750 000 mieszkańców, co czyni je najbardziej zaludnionym miastem. Palestyńczycy (93% ludności) są muzułmanami, głównie sunnitami. Obecna jest również znaczna mniejszość chrześcijan (6%), a także Samarytan i druzów. Najpowszechniejszym językiem w Palestynie jest arabski palestyński, stanowiący odrębną podgrupę dialektalną arabskiego lewantyńskiego. Językiem obcym najczęściej używanym jest angielski.

Strefa Gazy charakteryzuje się płaskim lub pofałdowanym ukształtowaniem terenu z wydmami w pobliżu morza. Najwyższym szczytem jest Abu 'Awdah, wznoszący się na wysokość 105 metrów (344 stóp) nad poziomem morza. Krajobraz Zachodniego Brzegu składa się głównie z nierównych, nieregularnych wyżyn, porośniętych roślinnością na zachodzie i bardziej rzadką roślinnością na wschodzie.

Na terytoriach palestyńskich obowiązuje różnica czasu wynosząca dwie godziny w stosunku do czasu UTC. Zatem czas w Palestynie to UTC +2:00.

Historia Palestyny

Oprócz flagi palestyńskiej kraj ten ma długą historię sięgającą tysięcy lat wstecz. Miasto to, położone w pobliżu Żyznego Półksiężyca starożytnej Mezopotamii, było prawdopodobnie jednym z pierwszych miejsc, do których dotarł Homo sapiens. W prehistorycznej epoce kananejskiej (3000 r. p.n.e.) obszar ten nazywano Fenicją. Terytorium to stanowiło część imperium egipskiego od XVI wieku p.n.e. do 1300 r. p.n.e., kiedy to Egipcjanie wycofali się z tych terenów. 

Następnie terytorium to zasiedlili Izraelici zamieszkujący wyżyny tego regionu; obszar ten znany był wówczas jako Izrael. Panowanie rzymskie nad królestwem Izraela rozpoczęło się w I wieku n.e. W tym okresie miało miejsce szereg nieudanych powstań żydowskich przeciwko Imperium Rzymskiemu.

Po pojawieniu się islamu w VII wieku n.e. Żydzi zaczęli masowo opuszczać Izrael. Kiedy kraje muzułmańskie przejęły władzę na tym obszarze i zakazały wyznawania judaizmu, Żydzi zostali zmuszeni do masowej emigracji.

W ten sposób dobiegła końca era „Izraela”, a rozpoczęła się era „Palestyny”. Zanim Imperium Osmańskie przejęło kontrolę nad Palestyną w 1517 roku n.e., obszar ten znajdował się pod panowaniem kilku państw islamskich. Przed rokiem 1917, kiedy to Wielkiej Brytanii przyznano oficjalny status brytyjskiego mandatu nad Palestyną, Palestyna znajdowała się pod panowaniem Imperium Osmańskiego. Do 1948 roku region ten pozostawał pod administracją brytyjską. W tamtym czasie nie posiadał on własnej flagi.

W latach 1897–1948 „syjonizm” zyskał na popularności. Żydzi stopniowo powracali wówczas do „Izraela”, czyli Palestyny, z różnych stron świata.

Organizacja Narodów Zjednoczonych przedstawiła plan podziału terytorium po II wojnie światowej i zamordowaniu ponad sześciu milionów Żydów. W rezultacie Palestyna miała zostać podzielona na odrębne państwa żydowskie i arabskie. Propozycja ta została odrzucona przez przywódców arabskich. 

Izrael ogłosił jednak swoją niepodległość w 1948 roku. Wywołało to wojnę arabsko-izraelską z 1948 roku, w wyniku której setki tysięcy Palestyńczyków zostało wysiedlonych ze swoich domów. Obecnie naród palestyński nieustannie toczy walkę o niepodległość i własną ojczyznę. Symbolem tej walki jest flaga Palestyny.

Projekt flagi Palestyny

Inspiracją dla flagi palestyńskiej była flaga powstania arabskiego. Od 1964 roku służy ona jako oficjalny symbol narodu palestyńskiego.

Główny wzór flagi składa się z trzech równych poziomych pasów (czarnego, białego i zielonego, ułożonych od góry do dołu). Przy drzewcu znajduje się czerwony trójkąt. Ta kolorystyka jest powszechna w całym świecie arabskim. Flaga ta jest bardzo podobna do flag Jordanii i Sahary Zachodniej, które również czerpały inspirację z arabskiego powstania przeciwko władzy osmańskiej, a także praktycznie identyczna z flagą Partii Baas (1916–1918).

Była ona niegdyś flagą krótkotrwałej Federacji Arabskiej Jordanii i Iraku, zanim stała się flagą Palestyny. Chociaż struktura geometryczna flagi z czasów Powstania Arabskiego była taka sama, kolory rozmieszczono inaczej (biały na dole zamiast pośrodku).

Historia flagi Palestyny

Pierwsza flaga Palestyny

Odkąd w 1920 r. Wielka Brytania otrzymała mandat Ligi Narodów do sprawowania władzy nad tym terytorium, region ten jest we współczesnym użyciu określany mianem „Palestyny”. Palestyna obejmuje obecnie terytorium współczesnego Izraela, Zachodniego Brzegu oraz Strefy Gazy. Do 1927 r. flaga obywatelska, wykorzystująca brytyjską czerwoną banderę (Red Ensign), została zniekształcona poprzez dodanie białego kręgu z napisem „Palestine”. 

Flaga ta była wywieszana do 1948 roku wraz z flagą Union Jack, która pełniła funkcję oficjalnej flagi mandatu, oraz brytyjską flagą Blue Ensign, która została w podobny sposób zniszczona.

Flaga powstania arabskiego

Flaga powstania arabskiego z 1917 r. miała symbolizować jedno państwo obejmujące Jordanię, Izrael, Liban, Syrię oraz terytoria palestyńskie. Jej szkarłatny trójkąt oraz czarne, zielone i białe pasy symbolizowały arabskie dynastie. W celu zwiększenia widoczności kolejność pasów została zmieniona w 1922 r. na czarny, biały i zielony. Nieżydowscy mieszkańcy regionu, którzy w przeważającej większości byli Arabami i muzułmanami, nieoficjalnie przyjęli wówczas tę flagę jako swoją własną.

Obecna flaga Palestyny

Mieszkańcy tego obszaru niebędący Żydami zaczęli być uznawani za Palestyńczyków po utworzeniu w 1948 r. państwa Izrael, przeznaczonego wyłącznie dla Żydów. Wielu Palestyńczyków postrzega obecnie flagę z 1922 r. jako symbol swojej walki o niepodległość i państwowość, ponieważ od tamtej pory żyją oni albo jako uchodźcy w sąsiednich krajach, albo na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy (które to terytoria zostały zajęte przez Izrael w 1967 r.). 1 grudnia 1964 r. Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP) oficjalnie zatwierdziła tę flagę.

Pochodzenie flagi Palestyny

Istnieją dwie wersje dotyczące pochodzenia flagi Palestyny. Pierwsza z nich głosi, że flaga z czasów Powstania Arabskiego z 1916 roku była wywieszana przez arabskich nacjonalistów w Palestynie w pierwszej połowie XX wieku. Początki flagi są przedmiotem kontrowersji i legend. Według jednej z opowieści kolory zostały wybrane przez arabski nacjonalistyczny „Klub Literacki” w Stambule w 1909 roku w oparciu o następujące wersy arabskiego poety Safiego al-Din al-Hili, żyjącego w XIII wieku.

Za stworzenie flagi uznaje się Towarzystwo Młodych Arabów, założone w Paryżu w 1911 roku, choć w innej formie. Istnieje również twierdzenie, że to sir Mark Sykes z brytyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych stworzył tę flagę. 

Niezależnie od tego, jaka jest prawda, flaga ta była już wywieszana przez Szarifa Husajna najpóźniej w 1917 roku i wkrótce została uznana w Maszryku za sztandar arabskiej walki narodowej.

Komitet Wykonawczy Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP) opracował 1 grudnia tego samego roku szczegółowy system dotyczący flagi, określając jej specyfikację i wymiary, a kolory czarny i zielony zostały zamienione miejscami. 15 listopada 1988 r. OWP uznała tę flagę za flagę Państwa Palestyny. 

Od czasu zawarcia porozumień z Oslo i utworzenia Autonomii Palestyńskiej w 1993 r. flaga ta jest obecnie regularnie wywieszana przez Palestyńczyków oraz osoby, które ich wspierają.

Symbolika flagi Palestyny

Flaga Palestyny składa się z trzech poziomych pasów w kolorach czarnym, białym i zielonym, rozchodzących się promieniście od czerwonego trójkąta umieszczonego wzdłuż drzewca flagi. Flagi wielu innych krajów mają wspólne korzenie z tą flagą, co wyjaśnia uderzające podobieństwo jej wzoru do flag innych państw. 

Znaczenie flagi wywodzi się z flagi panarabskiej, od której wywodzi się flaga palestyńska. Czarny pas symbolizuje Mahometa w kalifacie Rashidun, biały pas – kalifat Umajjadów, a zielony pas – kalifat Fatymidów. Czerwona część symbolizuje ruch chawaridżów.

Podsumowanie

Dla narodu palestyńskiego flaga terytoriów palestyńskich stała się symbolem walki, wytrwałości i optymizmu. Jest ona najbardziej charakterystycznym wyrazem ich zmagań zarówno o niepodległość, jak i o własne państwo. Jedną z najbardziej złożonych kwestii politycznych w najnowszej historii jest konflikt izraelsko-palestyński. Flaga ta stanowi wyraz żądania narodu palestyńskiego, by zapewniono mu sprawiedliwość, pokój i wolność.