Czas letni (DST)

„Wiosną przesuwamy zegar o godzinę do przodu, a jesienią – o godzinę do tyłu”. Związek tego stwierdzenia z czasem jest znany na całym świecie i ma istotne znaczenie, zwłaszcza dla krajów stosujących czas letni (DST). Czas letni polega na przesunięciu zegarów o jedną godzinę do przodu w celu wydłużenia czasu światła dziennego wieczorem, zazwyczaj w okresie letnim. Praktyka ta jest stosowana latem, ponieważ pozbawia o jedną godzinę światła dziennego na początku dnia, co sprawia, że zimą jest ona niepraktyczna. Jednak dla osób śledzących zegar światowy oznacza to dodatkową godzinę światła dziennego po zakończeniu standardowych godzin pracy, którą można poświęcić na wybrane zajęcia „w ciągu dnia”.

Chociaż koncepcja czasu letniego może być znana na całym świecie, nie wszystkie kraje stosują ten system. Co ciekawe, w niektórych krajach opinie na temat czasu letniego są jeszcze bardziej podzielone – na przykład w Australii, gdzie niektóre stany stosują czas letni, a inne nie. Ogólnie rzecz biorąc, to, czy dany kraj stosuje czas letni, zależy w dużej mierze od jego położenia geograficznego: kraje położone w pobliżu równika nie mają potrzeby przechodzenia na czas letni, ponieważ na całym obwodzie globu zawsze panuje 12 godzin światła dziennego i 12 godzin ciemności. W przeciwieństwie do północy, w okolicy równika dni i noce nie stają się krótsze ani dłuższe niezależnie od pory roku. Im dalej od równika, tym bardziej zmienia się długość dni i nocy z powodu naturalnego nachylenia osi Ziemi. W okolicy koła podbiegunowego noce są dłuższe; w rejonie Morza Śródziemnego – krótsze.

Niezależnie od tego, czy w Państwa kraju obowiązuje czas letni, czy nie, warto znać aktualny czas na całym świecie, jeśli pracują Państwo lub komunikują się z osobami z różnych krajów. Oprócz różnic stref czasowych mogą występować dodatkowe odchylenia czasowe wynikające z obowiązywania czasu letniego. Na przykład terytoria, na których obowiązuje czas środkowoamerykański letni (CDT), przechodzą zimą na czas środkowoamerykański standardowy (CST). Jeśli więc zamierza Pan/Pani zadzwonić do kogoś w Nowym Orleanie, proszę pamiętać, że latem należy sprawdzić aktualny lokalny czas CDT, a zimą – czas CST.

Aby lepiej zrozumieć pochodzenie, historię i stosowanie czasu letniego na całym świecie, przyjrzyjmy się tej kwestii nieco dokładniej.

Historia czasu letniego

Zapisy potwierdzają stosowanie czasu letniego od około 100 lat, sięgając czasów rzymskich, kiedy to ludzie korzystali ze skal zegarów wodnych, aby uwzględnić dłuższe dni letnie i krótsze dni zimowe. Co ciekawe, archeolodzy odkryli dowody na to, że we wcześniejszych okresach historii ludzkości pory dnia i nocy stanowiły podstawę ustalania harmonogramów codziennych zajęć. Pod wieloma względami ma to sens: pierwotni ludzie, podobnie jak my, woleli dobrze wykorzystywać godziny dzienne zamiast ciężko pracować w ciemności.

Skoro mowa o pracy przy świecach: w Niemczech czas letni wprowadzono po raz pierwszy w okresie I wojny światowej w celu oszczędzania energii i wsparcia wysiłków wojennych. Niepotrzebne zużywanie energii elektrycznej w sytuacji, gdy naturalne światło dzienne można było przedłużyć o całą godzinę, wydawało się Niemcom nieefektywne, dlatego w 1916 roku Niemcy stały się pierwszym krajem na świecie, który wprowadził czas letni na szeroką skalę.

Jednak to nie Niemcy jako pierwsi wpadli na ten pomysł. W 1895 roku nowozelandzki entomolog George Vernon Hudson odkrył, że może zaoszczędzić sobie aż dwie godziny pracy w ciemności, przesuwając zegar do przodu wiosną, kiedy słońce zachodzi później. Hudson był tak entuzjastycznie nastawiony do swojego odkrycia, że napisał artykuł dla Towarzystwa Filozoficznego w Wellington – i wzbudził zainteresowanie. Niestety, Nowozelandczycy po prostu nie byli gotowi na innowację Hudsona, a propozycja ta nigdy nie została wdrożona.

Niemal w tym samym czasie – zaledwie siedem lat później – ten sam pomysł przyszedł do głowy Anglikowi o nazwisku William Willet. Willett, z zawodu budowniczy, wybrał się wczesnym rankiem na przejażdżkę konną, kiedy zdał sobie sprawę, że cały naród mógłby odnieść korzyści dzięki prostemu przesunięciu zegarów o jedną godzinę do przodu w celu oszczędzania światła dziennego. Był tak przekonany o słuszności swojego pomysłu, że zaproponował swoje nowe podejście do czasu brytyjskiemu parlamentowi, a znane osobistości, takie jak Winston Churchill i sir Arthur Conan Doyle, aktywnie poparły ten pomysł. Z kolei brytyjski parlament nie poparł tej propozycji i chociaż Willett argumentował na rzecz konieczności wprowadzenia czasu letniego aż do swojej śmierci w 1915 roku, Anglii zajęło trochę czasu, zanim przekonała się do tej koncepcji.

Z kolei Kanada chętnie przyjęła czas letni już w 1908 roku. Minęła kolejna dekada, zanim koncepcja czasu letniego zyskała popularność w całym kraju, ale Kanada, podobnie jak Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, wkrótce poszła w ślady Niemiec ze względu na lata wojny. Wydawało się, że oszczędzanie energii znalazło się na liście priorytetów wszystkich.

Obecnie aspekt oszczędzania energii związany z czasem letnim ma nieco mniejsze znaczenie, jednak możliwość cieszenia się dłuższymi letnimi dniami jest doceniana przez ludzi na całym świecie.

Jak działa czas letni?

Najbardziej oczywistą cechą mechanizmu czasu letniego jest to, że tracimy jedną godzinę, gdy się on rozpoczyna, ale zyskujemy jedną po jego zakończeniu. Interesujące jest jednak dowiedzieć się, jak dokładnie działa czas letni. 

Jak zapewne już Państwo wiedzą, czas letni zazwyczaj rozpoczyna się wiosną. W tym okresie mieszkańcy krajów lub regionów, w których obowiązuje czas letni, przestawiają zegarki o 1 godzinę do przodu. W związku z tym część świata pomija jedną godzinę w dniu przejścia na czas letni. To właśnie sprawia, że ten konkretny dzień jest tak wyjątkowy – składa się on bowiem z zaledwie 23 godzin zamiast 24. 

Zazwyczaj zmiana ta następuje w nocy, aby uniknąć zamieszania w społeczeństwie. W związku z tym ludzie śpią po prostu o jedną godzinę mniej niż zwykle. Ponieważ jedna godzina to niewiele, nasz organizm i umysł potrafią w jakiś sposób dostosować się do tej zmiany. Mimo to wiele osób uważa, że wpływ czasu letniego na nasze zdrowie jest bardzo negatywny. Zanim jednak omówimy jego wady, skupmy się na pozytywnych aspektach. Na szczęście dla osób pracujących w nocy tego jednego dnia będą Państwo mogli wyjść z pracy wcześniej.

Na przykład w Stanach Zjednoczonych czas letni rozpoczął się o godz. 2:00 w nocy w niedzielę 13 marca 2021 r. Zakończy się on w niedzielę 7 listopada o godz. 2:00 w nocy, a ludzie będą musieli cofnąć zegarki o jedną godzinę. Najłatwiejszym sposobem zapamiętania tego mechanizmu jest użycie wyrażenia „Spring forward, fall back” (wiosną przesuwamy zegar do przodu, jesienią cofamy). 14 marca w Stanach Zjednoczonych zmieniono czas, „przesuwając zegar do przodu”, a 7 listopada nastąpi „cofnięcie zegara”. 

Dlaczego potrzebujemy czasu letniego?

Chociaż cel czasu letniego wydaje się na pierwszy rzut oka bardzo jasny, debaty na temat jego przydatności nie mają końca. Czy rzeczywiście przynosi on znaczące korzyści? Czy w ogóle potrzebujemy czasu letniego? Ludzie często zadają te i wiele innych pytań.

Czas letni, zwany przez wielu na całym świecie „czasem letnim”, pomaga nam efektywniej wykorzystywać światło dzienne. W rzeczywistości głównym celem zmiany czasu w miesiącach letnich jest wydłużenie dnia i skrócenie nocy. W rezultacie, zamiast budzić się w nocy i kończyć pracę lub naukę po zmroku, ludzie na całym świecie mają możliwość rozpoczęcia dnia, gdy słońce już wzeszło, oraz zakończenia głównych czynności dnia przed zmrokiem. 

Jedną z głównych zalet czasu letniego jest to, że w tym okresie ludzie mają do dyspozycji dłuższe wieczory. Ponadto możemy ograniczyć korzystanie ze sztucznego oświetlenia. Dzięki temu możemy zminimalizować zużycie energii i obniżyć nasze koszty. Co więcej, według badań w okresie obowiązywania czasu letniego zazwyczaj spada wskaźnik przestępczości, co może wydawać się dość zaskakujące, ale jest to fakt. Badania dowodzą również, że czas letni może przyczynić się do zmniejszenia liczby wypadków samochodowych i drogowych. Biorąc pod uwagę wszystkie te korzystne skutki, czas letni wydaje się doskonałym sposobem na lepsze wykorzystanie naturalnego światła dziennego. Jednak badania wskazują również na negatywne skutki, dlatego nie można stwierdzić, że stosowanie czasu letniego jest w 100% korzystne. 

Problemy związane z czasem letnim

Czas letni z pewnością może pomóc nam oszczędzać światło dzienne, jednak wiele krajów nadal odmawia jego stosowania. Dlaczego się wahają? Czy naprawdę warto przechodzić na „czas letni”?

W rzeczywistości czas letni wiąże się z poważnymi problemami zdrowotnymi, zarówno psychicznymi, jak i fizycznymi, w tym zwiększonym ryzykiem chorób układu krążenia, zaburzeniami snu, wahaniami nastroju i innymi dolegliwościami. Nie każdemu łatwo jest dostosować się do zmian w codziennej rutynie. Fakt, że czas letni może zakłócać nasz rytm dobowy, jest jedną z przyczyn, dla których ludzie doświadczają sezonowych zaburzeń afektywnych oraz szeregu innych problemów związanych ze zdrowiem psychicznym. 

Oto niektóre z pozostałych wad przejścia na czas letni:

• Zwiększone ryzyko zawału serca w następny poniedziałek.
• Uczucie zmęczenia w następny poniedziałek.
• Niezdolność do dostosowania się do zmiany czasu, co skutkuje spadkiem wydajności i stresem.
• Negatywny wpływ na nawyki żywieniowe zwierząt domowych.

Czy czas letni pozwala oszczędzać energię?

Często podaje się argument dotyczący oszczędności energii w okresie obowiązywania czasu letniego. Jednak w większości przypadków nie jest on w stanie przeważyć nad wadami tego rozwiązania, ponieważ badania wskazują, że czas letni w rzeczywistości nie pozwala na oszczędzanie energii, a wręcz przeciwnie – przynosi efekt odwrotny do zamierzonego. Głównym celem wprowadzenia czasu letniego było uniknięcie marnowania dużej ilości świec na oświetlenie w nocy. Dłuższy czas nasłonecznienia mógłby zmniejszyć zapotrzebowanie na sztuczne oświetlenie. I rzeczywiście, sto lat temu rozwiązanie to pozwoliło zaoszczędzić znaczne ilości energii elektrycznej i paliwa.

Ale jak wygląda sytuacja dzisiaj? Czy czas letni nadal pozwala oszczędzać energię? Niestety, odpowiedź nie jest twierdząca. W rzeczywistości korzystanie z komputerów, klimatyzatorów czy ładowarek do telefonów stanowi integralną część współczesnego społeczeństwa. W XXI wieku nie ma już większego znaczenia, czy jest dzień, czy noc – każdy potrzebuje energii elektrycznej do pracy lub spędzania wolnego czasu. W związku z tym ilość energii zaoszczędzonej dzięki czasowi letniemu jest znikoma. 

Negatywny wpływ czasu letniego na zdrowie

Na pierwszy rzut oka przesunięcie zegara o jedną godzinę nie powinno stanowić większego problemu. Okazuje się jednak, że przeciwnicy czasu letniego mają pewne racjonalne argumenty. Wiele badań wykazało, że zmiana czasu ma negatywny wpływ na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. Przede wszystkim czas letni zaburza nasz rytm dobowy, co oznacza, że naszym „zegarom biologicznym” trudno jest dostosować się do tej zmiany. Ponadto wczesny wieczór po zakończeniu czasu letniego zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń nastroju, takich jak depresja. Powodem jest fakt, że słońce stanowi najlepsze źródło witaminy D, która jest niezbędna dla naszego organizmu. Niski poziom witaminy D zwiększa natomiast prawdopodobieństwo wystąpienia depresji. W najgorszym przypadku brak światła słonecznego może nawet spowodować sezonowe zaburzenia afektywne. 

Ponadto czas letni zwiększa ryzyko zawałów serca i zaburzeń sercowo-naczyniowych. W szczególności częstość występowania udarów mózgu jest o 8% wyższa w ciągu pierwszych dwóch dni po zmianie czasu letniego. W rezultacie debaty na temat konieczności stosowania czasu letniego trwają i prawdopodobnie nie zakończą się w najbliższym czasie.

Stosowanie czasu letniego na świecie

Niezależnie od położenia geograficznego danego kraju, decyzja o wprowadzeniu czasu letniego należy do jego mieszkańców i rządu. Obecnie około 70 krajów stosuje czas letni na terenie całego kraju lub w poszczególnych regionach; trzy największe kraje, które nie stosują czasu letniego, to Indie, Chiny i Japonia. 

Najczęściej czas letni obowiązuje w Ameryce Północnej, Europie i niektórych częściach Azji, a także w niektórych regionach Ameryki Południowej i Oceanii. Ponieważ na półkuli południowej pory roku są odwrócone, zmiany związane z czasem letnim mają miejsce zimą, a nie latem, natomiast na półkuli północnej jest odwrotnie.

Kraje, w których obecnie obowiązuje czas letni:

• Bahamy
• Bermudy
• Kanada, z wyjątkiem Jukonu, większości prowincji Saskatchewan oraz części Kolumbii Brytyjskiej (północny wschód), Nunavut (Wyspa Southampton), Ontario (Atikokan) i Quebecu (Le Golfe-du-Saint-Laurent)
• Grenlandia
• Haiti
• Meksyk: Baja California oraz gminy położone w odległości do 20 km od granicy z USA, z wyjątkiem stanu Sonora
• Saint-Pierre i Miquelon
• Wyspy Turks i Caicos
• Stany Zjednoczone, z wyjątkiem Arizony (z wyjątkiem terytorium plemienia Navajo), Hawajów oraz terytoriów Stanów Zjednoczonych
• Kuba
• Akrotiri i Dhekelia
• Albania
• Andora
• Bośnia i Hercegowina
• Wyspy Owcze
• Gibraltar
• Grenlandia, z wyjątkiem Danmarkshavn i bazy lotniczej Thule
• Guernsey
• Wyspa Man
• Jersey
• Kosowo
• Liechtenstein
• Monako
• Czarnogóra
• Macedonia Północna
• Cypr Północny
• Norwegia
• San Marino
• Serbia
• Szwajcaria
• Ukraina, z wyjątkiem Krymu, Republiki Ludowej Doniecka i Republiki Ludowej Ługańska
• Wielka Brytania
• Watykan
• Mołdawia
• Izrael
• Jordania
• Liban
• Palestyna
• Syria
• Iran
• Chile, z wyjątkiem regionu Magallanes
• Paragwaj
• Australia: Terytorium Stołeczne Australii, Terytorium Jervis Bay, Nowa Południowa Walia (z wyjątkiem wyspy Lord Howe), Wyspa Norfolk, Australia Południowa, Tasmania i Wiktoria
• Nowa Zelandia
• Samoa
• Fidżi

Opcje i ciekawostki dotyczące czasu letniego

Chociaż większość krajów na całym świecie chętnie przyjęła ideę czasu letniego w pierwszej połowie XX wieku, wiele z nich zniosło później zmiany czasu związane z czasem letnim. W ostatnim czasie na liście krajów, które zaprzestały stosowania czasu letniego, znalazły się: Argentyna, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Brazylia, Wyspy Cooka, Egipt, Wyspy Falklandzkie, Gruzja, Hongkong, Islandia, Irak, Jamajka, Kazachstan, Kirgistan, Makau, Mongolia, Namibia, Rosja, Sudan, Turcja, Urugwaj oraz Vanuatu. Niektóre z tych krajów całkowicie zrezygnowały z czasu letniego, podczas gdy inne przyjęły go jako standard czasowy obowiązujący przez cały rok. Stały czas letni? Dlaczego nie!

W Unii Europejskiej Komisja Europejska przeprowadziła kilka ankiet, aby dowiedzieć się, czy Europejczycy rzeczywiście chcą zmian związanych z czasem letnim. W 2018 roku prawie pięć milionów respondentów w UE wyraziło opinię, że woleliby nie przestawiać zegarów; co ciekawe, Niemcy szczególnie głośno opowiadali się za całkowitym zniesieniem czasu letniego – w Niemczech 84% uczestników ankiety stwierdziło, że wolałoby nie przestawiać zegarów. Jednak zmiany związane z czasem letnim nadal obowiązują w Europie, niezależnie od tego, czy mieszkańcy je akceptują, czy nie.

Podobnie Stany Zjednoczone borykają się z problemem czasu letniego: kilka stanów uchwaliło ustawy znoszące czas letni, ale bez poparcia rządu federalnego przepisy te nie mają mocy prawnej. Z wyjątkiem Arizony i Hawajów większość stanów w USA stosuje czas letni.

Jednak ciekawostki dotyczące czasu letniego nie kończą się na tym. Aby odkryć więcej fascynujących informacji na ten temat, przygotowaliśmy listę zabawnych faktów dotyczących czasu letniego – prosimy przeczytać artykuł do końca, aby dowiedzieć się, dlaczego czas letni jest szczególnie korzystny dla producentów słodyczy:

• Chociaż historycznie rzecz biorąc, idea czasu letniego po raz pierwszy pojawiła się u Rzymian, a następnie u słynnego nowozelandzkiego naukowca, XVIII-wieczna Ameryka również nie pozostawała daleko w tyle. Nikt inny jak Benjamin Franklin zaproponował pomysł przesunięcia zegarów do przodu wiosną już w 1784 roku, kiedy to opublikował w czasopiśmie „The Journal of Paris” esej zatytułowany „Projekt ekonomiczny mający na celu zmniejszenie kosztów oświetlenia”. Krążą pogłoski, że Franklin nie był zachwycony tym, iż podczas swojej wizyty w Paryżu budził go wcześnie hałas na ulicach miasta, i zaproponował również, że wykorzystanie dłuższych godzin dziennych pozwoliłoby zaoszczędzić… świece. Oto prezydent o silnym umyśle ekonomisty.
• Skoro mowa o ekonomii: choć pogląd, że czas letni pozwala zaoszczędzić czas, budzi pewne kontrowersje, Departament Transportu Stanów Zjednoczonych przeprowadził badanie wykazujące, że czas letni zmniejsza krajowe zużycie energii elektrycznej o jeden procent. Jest to jednak tylko jedno badanie, a istnieje wiele innych, które wskazują na coś zupełnie przeciwnego i twierdzą, że czas letni w rzeczywistości zwiększa zużycie energii elektrycznej nawet o 4 procent. Które z tych badań ma rację, pozostaje kwestią otwartą.
• Czas letni to zła wiadomość dla branży telewizyjnej: gdyby ludzie nie przestawiali zegarów i wracali do domu, gdy jest już ciemno, nocne programy telewizyjne cieszyłyby się znacznie większym zainteresowaniem. Jednak gdy zegary są przestawiane do przodu, a ludzie mogą dłużej przebywać na zewnątrz, nikt nie ma ochoty usiąść wygodnie i oglądać telewizji – do tego stopnia, że w 2009 roku program „American Idol” odnotował rekordowo niskie wyniki oglądalności, ponieważ został wyemitowany bezpośrednio po zmianie czasu na letni. Statystyki wskazują, że oglądalność programów telewizyjnych w prime time spada o 10% po zmianie czasu – i jest to prawdopodobnie dobra wiadomość, jeśli oznacza to, że ludzie spędzają więcej czasu na świeżym powietrzu, zamiast siedzieć bezczynnie przed telewizorami.
• Podobnie jak w przypadku niższych wyników oglądalności programów telewizyjnych, wydaje się, że czas letni mógł zniechęcić widzów do odwiedzania kin w Stanach Zjednoczonych. Kiedy w 1966 roku czas letni został powszechnie wprowadzony w całym kraju, właściciele kin samochodowych odnotowali znaczny spadek frekwencji: seansy nie mogły rozpoczynać się w ciągu dnia, a filmy, których seansy nie odbywały się w godzinach przyjaznych dla rodzin, po prostu nie przyciągały dużej widowni. Czy naprawdę winę ponosi czas letni? Być może tylko czas to wykaże.
• Kolejne niekorzystne wiadomości dotyczące czasu letniego: choć zegary zazwyczaj przestawia się tylko o godzinę lub dwie, może to tak bardzo zaburzyć harmonogram snu dzieci i nastolatków, że wpływa to na ich wyniki w szkole oraz wyniki egzaminów. Badanie przeprowadzone przez czasopismo „Journal of Neuroscience, Psychology, and Economics” wykazało, że wyniki egzaminów były o dwa procent niższe, gdy egzaminy odbywały się bezpośrednio po zmianie czasu.
• Nie dotyczy to wyłącznie dzieci i młodzieży: dorośli również często skarżą się na negatywne skutki zmian czasu letniego. Jedno z badań wykazało, że pracownicy śpią średnio o około czterdzieści minut mniej bezpośrednio po przejściu na czas letni, a dostosowanie się do nowych cykli snu zajmuje nam tygodnie – do tego stopnia, że zmiany czasu letniego i wynikający z nich brak snu są czasami powiązane z wyższym wskaźnikiem wypadków samochodowych oraz przypadków depresji.
• Nie jest zaskoczeniem, że według ankiet przeprowadzonych wśród obywateli jedynie 36% Amerykanów popiera ideę czasu letniego. Ponad połowa respondentów ankiety w Stanach Zjednoczonych nie wierzy, że czas letni pozwala oszczędzać energię, a prawie 20% przyznało, że spóźnia się do pracy po zmianie czasu letniego, ponieważ zapomina przestawić zegarki. W rzeczywistości w Stanach Zjednoczonych działa nawet ogólnokrajowa inicjatywa o nazwie „Lock the Clock”, domagająca się całkowitego zniesienia czasu letniego.
• Pomimo skarg i krytyki czas letni ma jednak jeden pozytywny skutek: znaczny spadek przestępczości. Badanie przeprowadzone w 2015 roku wykazało, że wiosną, po wprowadzeniu czasu letniego, wskaźniki przestępczości spadają – najwyraźniej złodzieje i włamywacze nie lubią działać w pełnym świetle dziennym.
• Ponadto czas letni pomógł kiedyś zapobiec tragedii: we wrześniu 1999 r. terroryści na Zachodnim Brzegu nie uwzględnili zmiany czasu w Izraelu, w wyniku czego planowany zamach bombowy nie doprowadził do śmierci zamierzonych ofiar, a zamiast tego zakończył życie trzech terrorystów.
• Większość osób zakłada, że czas letni zaczyna się o północy – jednak w rzeczywistości tak nie jest. Czas letni rozpoczyna się o godz. 2:00 w nocy; ma to na celu opóźnienie momentu, w którym ludzie to zauważają. Gdyby zegary przestawiono o północy, zmiana byłaby bardziej zauważalna, natomiast o drugiej w nocy pozostaje ona niezauważona, ponieważ większość ludzi śpi.
• Co ciekawe, czas letni ma bardziej negatywny wpływ na nocne marki niż na osoby poranne.
• Czas letni wydaje się wywoływać bezmyślne przewijanie treści: według jednego z badań ludzie mają tendencję do częstszego przeglądania Internetu i przewijania swoich kanałów w mediach społecznościowych w pracy tuż po zmianie czasu letniego, prawdopodobnie z powodu braku snu. Ponadto zmiany czasu letniego mogą być przyczyną nasilonych bólów głowy. Auć.
• W Stanach Zjednoczonych czas letni nie zawsze był… czasem letnim. Podczas I wojny światowej nazywano go „czasem przyspieszonym” i „czasem wojennym”. Zgódźmy się po prostu, że nazwa „czas letni” brzmi znacznie lepiej.
• Istnieje powszechny mit, że czas letni wprowadzono, aby pomóc rolnikom zwiększyć plony. Nie może to być dalsze od prawdy: już w latach 60. rolnicy skarżyli się, że zmiany czasu letniego negatywnie wpływają na zwierzęta, a mianowicie na krowy, które są bardzo wrażliwe na dokładne pory karmienia. Jakby tego było mało, zbiór pszenicy i innych zbóż jest najbardziej wydajny tuż po wyparowaniu porannej rosy… więc pomimo najlepszych intencji czas letni po prostu nie sprawdza się w przypadku rolników.
• Z drugiej strony późniejsze zachody słońca oznaczają… większą sprzedaż słodyczy. W jaki sposób? Halloween: dzięki czasowi letniemu dzieci mogą dłużej pozostawać na nogach i dłużej zbierać cukierki w Halloween, co stanowi dobrą wiadomość dla branży produkującej słodycze i batoniki czekoladowe.

Kraje, w których obowiązuje czas letni

Liczba krajów i terytoriów: 67

Kraj	Największe miasto	Przesunięcie UTC	Czas lokalny	Czas letni
Albania	Tirana	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Andora	Andorra La Vella	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Australia	Sydnej	UTC+10 / +11	05:06	Tak
Austria	Vienna	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Bahamy	Nassau	UTC−5 / −4	14:06	Tak
Belgia	Antwerpia	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Bermudy	Hamilton	UTC−4 / −3	15:06	Tak
Bośnia i Hercegowina	Sarajewo	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Bułgaria	Sofia	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Chile	Santiago	UTC−4 / −3	15:06	Tak
Chorwacja	Zagrzeb	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Cypr	Nikozja	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Czarnogóra	Podgorica	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Czechy	Praga	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Dania	Kopenhaga	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Egipt	Kair	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Estonia	Tallinn	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Finlandia	Helsinki	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Francja	Paryż	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Gibraltar	Gibraltar	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Grecja	Ateny	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Grenlandia	Nuuk	UTC−2 / −1	17:06	Tak
Guernsey	Guernsey	UTC+0 / +1	19:06	Tak
Haiti	Port-au-prince	UTC−5 / −4	14:06	Tak
Hiszpania	Madryt	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Holandia	Amsterdam	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Irlandia	Dublin	UTC+0 / +1	19:06	Tak
Izrael	Jerozolima	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Jersey	Jersey	UTC+0 / +1	19:06	Tak
Kanada	Toronto	UTC−5 / −4	14:06	Tak
Kuba	Hawana	UTC−5 / −4	14:06	Tak
Liban	Bejrut	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Liechtenstein	Vaduz	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Litwa	Wilno	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Luksemburg	Luksemburg Miasto	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Łotwa	Ryga	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Macedonia	Skopje	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Malta	Valletta	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Meksyk	Tijuana	UTC−8 / −7	11:06	Tak
Mołdawia	Kiszyniów	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Monako	Monaco	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Niemcy	Berlin	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Norfolk	Norfolk	UTC+11 / +12	06:06	Tak
Norwegia	Oslo	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Nowa Zelandia	Okland	UTC+12 / +13	07:06	Tak
Palestyna	Gaza	UTC+2 / +3	20:06	Tak
Polska	Warszawa	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Portugalia	Lizbona	UTC+0 / +1	19:06	Tak
Rumunia	Bukareszt	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Saint-Pierre i Miquelon	Miquelon	UTC−3 / −2	16:06	Tak
San Marino	San Marino	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Serbia	Belgrad	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Słowacja	Bratislava	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Słowenia	Ljubljana	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Stany Zjednoczone Ameryki	Nowy Jork	UTC−5 / −4	14:06	Tak
Svalbard i Jan Mayen	Longyearbyen	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Szwajcaria	Zurych	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Szwecja	Sztokholm	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Turks i Caicos	Grand Turk	UTC−5 / −4	14:06	Tak
Ukraina	Kyiv	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Watykan	Vatican	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Węgry	Budapest	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Wielka Brytania	Londyn	UTC+0 / +1	19:06	Tak
Włochy	Rzym	UTC+1 / +2	20:06	Tak
Wyspa Man	Isle of Man	UTC+0 / +1	19:06	Tak
Wyspy Alandzkie	Mariehamn	UTC+2 / +3	21:06	Tak
Wyspy Owcze	Faroe	UTC+0 / +1	19:06	Tak