Flaga Finlandii – historia, ewolucja i symbolika

Finlandia jest krajem nordyckim w Europie i położona jest w najbardziej odizolowanym miejscu na świecie. Kraj ten otaczają gęste lasy i liczne zbiorniki wodne, a na zachodzie i wschodzie graniczy odpowiednio ze Szwecją i Rosją. 

Pod panowaniem rosyjskim Finlandia posługiwała się nieoficjalnymi flagami i herbem, jednak własną flagę narodową ogłosiła dopiero w 1917 roku, po uzyskaniu niepodległości. Przez cały rok flaga Finlandii z niebieskim krzyżem jest wywieszana z okazji świąt państwowych i innych szczególnych dni.

Zapoznajmy się z interesującą historią i symboliką flagi fińskiej.

Charakterystyka Finlandii

Na rozwój i zmiany flagi Finlandii wpływ miało jej położenie geograficzne oraz profil kraju. Finlandia liczy 5,6 miliona mieszkańców, co według międzynarodowych standardów czyni ją niewielkim krajem. Choć nie jest to państwo wyjątkowo duże, Finlandia udowadnia, że wielkość można osiągnąć niezależnie od rozmiarów. Kraj ten zaliczany jest do czołowych państw świata. Finlandia jest chwalona za swoje osiągnięcia i uważana za jeden z najbezpieczniejszych, najbardziej wolnych i stabilnych krajów na świecie.

W raporcie „World Happiness Report” Finlandia została uznana za „najszczęśliwszy kraj” pięć lat z rzędu. Wysoki standard życia, brak korupcji, wsparcie społeczne oraz niezależność to cechy, które przyczyniają się do tego powszechnego poczucia szczęścia. Ponadto Finlandia wraz z innymi krajami skandynawskimi niemal osiągnęła cele rozwoju ONZ na rok 2021.

Ludność Finlandii zamieszkuje obszar o powierzchni 130 678 mil kwadratowych, przy czym większość mieszkańców mieszka w Helsinkach, stolicy kraju i jego największym mieście. Ojczyzna Samów to miejsce, w którym mieszka większość niewielkiej populacji oficjalnie uznanej rdzennej ludności Samów.

Ponieważ większość Finów posługuje się językiem fińskim, język ten odgrywa istotną rolę w ich tożsamości narodowej. Ze względu na fakt, że Finlandia przez 600 lat stanowiła część Szwecji, język szwedzki jest uznawany za język urzędowy w Finlandii.

Czas w Finlandii to UTC+2. W celu przejścia z czasu standardowego na czas letni latem zegary w całym kraju przestawia się o jedną godzinę do przodu.

Krótka historia Finlandii

Finlandia ostatecznie uzyskała swoją piękną flagę po uzyskaniu niepodległości. Istniało jednak kilka jej odmian w okresie, gdy kraj ten należał do Rosji i Szwecji. Zgodnie z odkryciami archeologicznymi pierwszymi mieszkańcami terytorium Finlandii byli Samowie. Około 8500 r. p.n.e., w epoce lodowcowej, prowadzili oni tryb życia oparty na łowiectwie i zbieractwie. Nie wiadomo, co przyciągnęło te plemiona do Finlandii, ale można przypuszczać, że zatrzymały je tam obfite zasoby łowieckie i rybne.

Najwcześniejsze pisemne wzmianki o Finlandii pochodzą z XII i XIII wieku. W tym okresie historii katolicyzm rozprzestrzenił się w pogańskim regionie bałtyckim. Warto zauważyć, że po krucjatach północnych w XII wieku Szwecja najechała Finlandię, wprowadzając swoją religię, i dominowała nad tym krajem przez setki lat.

Finlandia odegrała znaczącą rolę w zawiłej historii tego narodu jako istotny element Królestwa Szwecji. Finowie brali udział w licznych konfliktach i bitwach w trakcie trwających 700 lat szwedzkich rządów kolonialnych, a ich terytorium służyło jako kluczowe pole bitwy między Królestwem Szwecji a Imperium Rosyjskim.

Po poniesionej klęsce w wojnie fińskiej w 1809 roku Szwecja scedowała Finlandię na rzecz Rosji. Finlandia znalazła się pod rosyjskim panowaniem i przekształciła się w Wielkie Księstwo Rosyjskie, funkcjonujące niezależnie w ramach unii. Po rewolucji rosyjskiej z 1917 roku kraj ten uzyskał pełną niepodległość.

Ewolucja flagi Finlandii

Księstwo Wielkie Finlandii otrzymało własny herb w XVI wieku. Na polu herbu rozrzucone były białe kwiaty, a na szkarłatnej tarczy widniał szalejący żółty lew z mieczem. Znaczna część autonomii Finlandii została utracona, gdy w 1809 roku władzę nad nią przejęła Rosja zamiast Szwecji. W rezultacie Finowie stworzyli regionalne emblematy, które miały służyć jako stałe przypomnienie ich historii, języka i kultury.

Flaga Finlandii w okresie panowania rosyjskiego

Przed uzyskaniem niepodległości Finlandia nie posiadała własnej flagi. Zamiast tego używano flag szwedzkiej i rosyjskiej. Patriotyczni Finowie pragnęli charakterystycznej flagi, która symbolizowałaby niepodległość Finlandii. Jednak projekt flagi wywołał wiele dyskusji, a krążyło wiele innych propozycji dotyczących jej wyglądu. Zorganizowano nawet konkurs dla artystów, w ramach którego mieli oni przedstawić swoje najlepsze projekty flag.

W 1910 roku rząd rosyjski nakazał umieszczenie flagi rosyjskiej w kantonie w ramach rusyfikacji Finlandii. Ta flaga Finlandii była wyśmiewana jako „flaga niewolników” (orjalippu), a większość Finów odmówiła jej wywieszania. W związku z tym spotkało się to z oporem. Zamiast niej wywieszano trójkątną proporczykę bez tej zmiany, omijając w ten sposób wytyczne dotyczące flagi.

Flaga niepodległej Finlandii

Projekt flagi fińskiej został wybrany w drodze konkursu wkrótce po uzyskaniu przez Finlandię niepodległości w 1917 roku. Zgłoszono wiele różnych projektów. Pod względem kolorystyki zgłoszenia można było zasadniczo podzielić na dwie grupy: jedna wykorzystywała kolory czerwony i żółty z fińskiego herbu, a druga – obecne kolory niebieski i biały.

Herb pojawia się na obecnej fladze Finlandii, fladze państwowej z ogonami jaskółczymi oraz fladze prezydenta Republiki Finlandii, mimo że nie został wybrany jako oficjalna flada kraju.

Siniristilippu to nazwa flagi z niebieskim krzyżem, która obecnie powiewa na większości terytorium Finlandii. Ten XIX-wieczny projekt, zaproponowany w 1862 roku przez wybitnego pisarza Zachariasa Topeliusa, zaspokoił potrzebę narodu posiadania charakterystycznej i niepowtarzalnej flagi.

Niebieski krzyż, który był najczęściej stosowanym wariantem w całym kraju, został ostatecznie wybrany jako oficjalna flaga Finlandii w 1918 roku. Flaga ta w zasadzie nie uległa zmianom, choć odcień niebieskiego został nieco pogłębiony, aby zapobiec znacznemu blaknięciu spowodowanemu niekorzystnymi warunkami pogodowymi.

W 1922 roku z flagi państwowej Finlandii usunięto koronę, a w 1978 roku herb w kształcie tarczy zastąpiono herbem o prostokątnym kształcie.

Flaga Finlandii w użyciu

W użyciu występują trzy podstawowe warianty flagi Finlandii. Wszystkie osoby, grupy, miasta i regiony Finlandii wywieszają standardową flagę narodową. Flagę narodową można wywieszać w dowolnym momencie, gdy ktoś uzna to za stosowne. Kapituły katedralne Kościoła ewangelicko-luterańskiego i prawosławnego, a także statki państwowe inne niż marynarki wojennej, wywieszają prostokątną flagę państwową, z której korzystają władze krajowe i regionalne Finlandii.

Fińskie Siły Obronne wywieszają flagę narodową z ogonem jaskółczym, która pełni również funkcję bandery marynarki wojennej. Tylko wyznaczone osoby mogą wywieszać sztandar prezydencki oraz sygnały dowodzenia ministra obrony, szefa sztabu obrony oraz dowódcy fińskiej marynarki wojennej.

W wyznaczonych dniach wywieszania flagi flaga jest wywieszana przez wszystkie instytucje publiczne oraz większość osób prywatnych i przedsiębiorstw. Oprócz oficjalnych dni wywieszania flagi istnieje około 10 nieoficjalnych, ale powszechnie obchodzonych dni wywieszania flagi. Dzień Świętojaństwa jest w Finlandii uznawany za Dzień Flagi.

Flagę Finlandii wywiesza się co najmniej osiem godzin przed wschodem słońca i nie później niż dziewięć godzin po zachodzie słońca. Niezależnie od zapadania zmroku flaga pozostaje wywieszona w Dzień Niepodległości do godziny 20:00. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych może zalecić, aby we wszystkich krajach flaga była opuszczona do połowy masztu w przypadku poważnych katastrof narodowych.

W ramach wyjątkowej tradycji flaga jest wywieszana w Finlandii od godz. 18:00 w wigilię święta letniego do godz. 21:00 w Dzień Święta Letniego. Stanowi to wizualną ilustrację faktu, że podczas Nocy Święta Letniego w żadnym regionie Finlandii nie zapada ciemność. 

Protokoły dotyczące flagi Finlandii

W Finlandii zniszczenie flagi lub traktowanie jej w sposób lekceważący stanowi naruszenie prawa. Nie wolno zdejmować flagi z masztu bez upoważnienia. Każdy, kto naruszy te zasady, może zostać ukarany za zbezczeszczenie flagi.

Korzystanie z flagi prezydenckiej lub flagi państwowej bez upoważnienia jest również zabronione przez fińskie prawo, podobnie jak umieszczanie na fladze jakichkolwiek dodatkowych insygniów. Nie wolno sprzedawać flagi, która odbiega od określonych przepisami specyfikacji dotyczących koloru lub kształtu. Są to traktowane jako naruszenia przepisów dotyczących flagi i podlegają karze grzywny.

Ponadto istnieją przyjęte wytyczne dotyczące traktowania flagi z szacunkiem. Nie wolno jej niszczyć ani dopuszczać do jej zabrudzenia. Po wypraniu flagi należy ją wysuszyć w pomieszczeniu. Zużytą flagę należy zniszczyć poprzez spalenie (ale nie w celu zniesławienia) lub pocięcie na kawałki, których nie da się już zidentyfikować jako pochodzące z flagi. Flagi nie wolno zakopywać w ziemi ani zanurzać w wodzie.

Symbolika flagi Finlandii

Flaga Finlandii, według wybitnego poety Zachariasa Topeliusa, „symbolizuje błękit naszych jezior i biały śnieg naszej zimy”. Białe tło flagi symbolizuje często surowy klimat Finlandii, natomiast niebieski krzyż reprezentuje rozległe obszary wodne kraju. Kolor biały odzwierciedla pokryte śniegiem, białe zimy w Finlandii. Z kolei liczne jeziora i inne zbiorniki wodne Finlandii są reprezentowane przez niebieski krzyż.

Podsumowanie

Do momentu włączenia do Imperium Rosyjskiego w 1809 roku Finlandia była częścią Szwecji, a następnie odzyskała niepodległość w 1917 roku. Chociaż niezależne Wielkie Księstwo Finlandii pod panowaniem rosyjskim posiadało własne emblematy przedstawiające lwa, kraj ten nie posiadał żadnych oficjalnych flag przedstawiających jego insygnia narodowe. Finlandia ogłosiła niepodległość 6 grudnia 1917 r., a wkrótce potem wprowadzono obecną flagę Finlandii.