AST – czas standardowy Atlantyku

Zrozumienie stref czasowych i różnic czasowych ma kluczowe znaczenie w dzisiejszych czasach, kiedy często pracujemy, utrzymujemy kontakty towarzyskie i nawiązujemy relacje z ludźmi z całego świata. Na pierwszy rzut oka strefy czasowe mogą wydawać się zagmatwane, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę czas letni. Istnieje jednak prosty sposób na szybkie ustalenie stref czasowych i różnic czasowych na całym świecie, a wszystko zaczyna się od pojęcia… wschodu słońca. 

Zainteresowani? Proszę koniecznie czytać dalej, aby poznać prosty sposób na szybkie obliczanie różnic czasowych na całym świecie, dowiedzieć się więcej o czasie standardowym atlantyckim (AST) – strefie czasowej obejmującej ponad 25 krajów na całym świecie – oraz zapoznać się z kilkoma ciekawostkami na końcu artykułu, które umilą Państwu czas podczas obliczania czasu na całym świecie.

Wyjaśnienie stref czasowych

Rzecz wygląda następująco: Ziemia jest obracającą się kulą (przepraszamy zwolenników teorii płaskiej Ziemi), co oznacza, że wschodzące słońce oświetla różne części globu w różnym czasie. Innymi słowy, kiedy w Los Angeles jest świt, w Paryżu jest już zmierzch – dzieje się tak, ponieważ w miarę jak Ziemia obraca się wokół Słońca, różne jej części są oświetlone światłem dziennym.

Jeśli więc w Los Angeles jest świt, a w Paryżu zmierzch, to która jest godzina w Stanach Zjednoczonych, a która we Francji? Nie może być taka sama – i tu właśnie pojawiają się strefy czasowe. W 1878 roku szkocki inżynier, sir Sanford Fleming, zaproponował prosty sposób pomiaru czasu na całym świecie: ponieważ Ziemia obraca się o piętnaście stopni na godzinę (czyli o 360 stopni w ciągu 24 godzin), sensowne jest podzielenie świata na dwadzieścia cztery strefy czasowe, oddalone od siebie o 15 stopni długości geograficznej.

Punktem wyjścia do wyznaczania stref czasowych jest południk zerowy, czyli południk Greenwich. Podróżując na zachód od tego punktu, należy odejmować godziny, a podróżując na wschód – dodawać je: innymi słowy, jeśli miejsce znajduje się na zachód od Greenwich, różnica czasu będzie ujemna (czas „cofa się”), a jeśli na wschód – będzie „posuwać się do przodu”. Na przykład Madryt znajduje się w strefie czasowej GMT -2, podczas gdy Moskwa – w strefie GMT +3. Patrząc na strefy czasowe w ten sposób, można łatwo obliczyć różnice czasowe poprzez odejmowanie lub dodawanie godzin w zależności od położenia geograficznego.

Jest tylko jeden haczyk: GMT nie jest już standardem czasowym. Chwila, co? Chociaż GMT pozostaje strefą czasową, to od 1972 roku światowym standardem czasowym stał się uniwersalny czas koordynowany (UTC). Wynika to z dbałości o dokładność – GMT nie może służyć jako standard czasowy ze względu na niewielkie, atomowe rozbieżności w obrocie Ziemi (z roku na rok może on trwać o kilka sekund dłużej lub krócej). Aby uniknąć tych rozbieżności, czas UTC jest obliczany za pomocą wysoce precyzyjnych zegarów atomowych i od dziesięcioleci służy jako standard czasowy na całym świecie. Dlatego przy obliczaniu różnic czasowych należy brać pod uwagę przesunięcie czasu w stosunku do UTC, a nie do GMT.

Jak to wszystko działa w praktyce? Przyjrzyjmy się bliżej jednej ze stref czasowych – czasowi standardowemu atlantyckiemu – aby to wyjaśnić.

Czym jest czas standardowy atlantycki

Czas standardowy atlantycki, jak sama nazwa wskazuje, obejmuje obszar wzdłuż wybrzeża Atlantyku – a mianowicie najbardziej wysunięte na wschód części Kanady, Stanów Zjednoczonych, Karaibów oraz części Ameryki Południowej. Czas standardowy atlantycki jest opóźniony o cztery godziny w stosunku do czasu UTC, czyli wynosi UTC-4. Co ciekawe, choć obejmuje on znaczne obszary Stanów Zjednoczonych i Kanady, stosowany jest jedynie w prowincji Nowa Fundlandia i Labrador oraz, w przypadku Stanów Zjednoczonych, w Portoryko i na Wyspach Dziewiczych.

Aby jeszcze bardziej skomplikować sprawę, czas standardowy atlantycki obowiązuje wyłącznie od pierwszej niedzieli listopada do drugiej niedzieli marca. W miesiącach letnich i jesiennych zastępuje go czas letni atlantycki (ADT).

A na domiar wszystkiego kilka stanów Nowej Anglii w Stanach Zjednoczonych rozważa przejście na czas standardowy atlantycki jako nową normę. W 2017 roku pojawiła się propozycja, że przejście na czas standardowy atlantycki (obowiązujący przez cały rok, bez zmian związanych z czasem letnim) przyniosłoby znaczne korzyści; Floryda natomiast dąży do uchwalenia „Ustawy o ochronie słońca” („Sunshine Protection Act”), zgodnie z którą stan ten stosowałby przez cały rok czas letni wschodni – odpowiadający standardowemu czasowi atlantyckiemu – aby jak najdłużej zachować codzienne godziny nasłonecznione. Wprowadzenie tych zmian może zająć trochę czasu – wejdą one w życie dopiero po uchwaleniu odpowiedniej ustawy federalnej przez Kongres Stanów Zjednoczonych – jednak czas standardowy atlantycki ma wyraźnie swoich zwolenników na całym obszarze od Nowego Jorku po Miami.

Kraje objęte czasem standardowym atlantyckim

Niezależnie od tego, czy stosują one czas standardowy atlantycki, czy też nie, oraz czy obowiązują zmiany związane z czasem letnim, obszar objęty tym czasem jest rozległy. Do krajów objętych czasem standardowym atlantyckim należą:

• Antigua i Barbuda 
• Barbados 
• Brazylia, w następujących regionach: Amazonas, Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Rondônia, Roraima 
• Boliwia 
• Kanada, w następujących regionach: Nowa Szkocja, Nowy Brunszwik, Wyspa Księcia Edwarda, większość Labradoru, Wyspy Magdaleny, Quebec, Côte-Nord 
• Chile (z wyjątkiem regionu Magallanes i terytorium Antarktyki)
• Dominika 
• Republika Dominikańska 
• Francja i francuskie terytoria zamorskie, w następujących obszarach: Gwadelupa, Martynika, Saint-Barthélemy, Saint-Martin 
• Grenlandia, w następującym obszarze: baza lotnicza Thule, Grenada, Gujana 
• Niderlandy oraz holenderskie gminy specjalne, w następujących obszarach: Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten 
• Paragwaj
• Saint Kitts i Nevis 
• Saint Lucia 
• Saint Vincent i Grenadyny 
• Trynidad i Tobago 
• Wielka Brytania (brytyjskie terytoria zamorskie) w następujących obszarach: Anguilla, Bermudy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Montserrat (bez czasu letniego)
• Stany Zjednoczone, w następujących obszarach: Portoryko, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych 
• Wenezuela (bez czasu letniego)

Ciekawostki dotyczące stref czasowych

Jeśli już kręci się Panu/Pani w głowie od prób zrozumienia stref czasowych, miejsc, w których obowiązuje czas standardowy Atlantyku (AST), oraz różnic czasowych na całym świecie, nadszedł czas, aby zagłębić się w zabawną część wyjaśnień dotyczących strefy czasowej AST: kilka ciekawostek na temat stref czasowych na całym świecie! Oto lista naszych ulubionych:

• Nowa Fundlandia w pewnym sensie stosuje czas standardowy atlantycki… ale w pewnym sensie stosuje również strefę czasową UTC-3, co sprawia, że wyspa ma swoją własną różnicę czasową – pół godziny. Wynika to z faktu, że leży ona dokładnie pośrodku obu stref czasowych, więc mieszkańcy Nowej Fundlandii, kierując się praktycznością, znaleźli sposób na zadowolenie obu stron.
• Jeśli chodzi o nietypowe decyzje dotyczące stref czasowych, Chiny zajmują pierwsze miejsce w rankingach: w 1949 roku Chiny ujednoliciły wszystkie swoje strefy czasowe, dostosowując je do czasu pekińskiego. Biorąc pod uwagę ogrom tego kraju, trudno sobie wyobrazić, jak to możliwe, że o godz. 7:00 rano w Pekinie jest jednocześnie godz. 7:00 rano w Xinjiangu, mimo odległości wynoszącej 2 000 mil, ale kim jesteśmy, by się z tym spierać – czas jest przecież pojęciem względnym. Najbliżsi sąsiedzi Chin, tacy jak Pakistan, mogą jednak mieć inne zdanie – z powodu chińskiej polityki jednej strefy czasowej między Chinami a Pakistanem, tuż za granicą, występuje trzygodzinna różnica czasu. Gdy tylko ją przekroczy Pan/Pani, będzie Pan/Pani musiał/a przestawić zegar o trzy godziny do tyłu lub do przodu, nawet jeśli samo przekroczenie granicy zajęło zaledwie kilka minut.
• Chociaż chińskie decyzje dotyczące pomiaru czasu mogą wydawać się nieco dziwne, Francja nie pozostaje daleko w tyle: jest to jedyny kraj na świecie, w którym – oficjalnie – słońce nigdy nie zachodzi dzięki pozostałym terytoriom francuskim rozsianym po całym globie. Ludwik XIV byłby zadowolony.
• Podobnie jak w przypadku Nowej Fundlandii, nie wszystkie kraje na świecie stosują standardową różnicę czasową wynoszącą jedną godzinę w stosunku do czasu UTC. Niezwykle oryginalne Indie stosują różnicę wynoszącą pięć i pół godziny, a Nepal zdecydował się na strefę czasową UTC +05:45, więc jeśli wybierają się Państwo w Himalaje, proszę zwrócić uwagę na minuty!
• Czy kiedykolwiek ogarnęła Państwa nostalgia za „Yesterday”, słynnym przebojem Johna Lennona? Dzięki strefom czasowym mogą Państwo faktycznie przenieść się do… wczoraj. Mogą Państwo wyruszyć na przykład z Rzymu o 7:00 rano w poniedziałek i znaleźć się w niedzielę w San Francisco. Jeśli o nas chodzi, wszyscy jesteśmy za dłuższymi weekendami.
• Podróż w czasie może być również świetną zabawą: jeśli mają Państwo ochotę świętować Boże Narodzenie, Sylwestra lub swoje urodziny kilka razy dziennie, wystarczy zarezerwować bilet na lot na zachód, cofnąć zegar i bawić się dalej!
• Z drugiej strony przemieszczanie się między strefami czasowymi może być wyczerpujące – jet lag to cena, jaką płaci się za podróże na duże odległości, niezależnie od tego, czy zmierza się na zachód, czy na wschód. Co ciekawe, to właśnie podróże na wschód najbardziej wyczerpują energię, ponieważ wydłużają dzień, zmuszając nasze ciała do dłuższego pozostawania w stanie czuwania i czujności. Podczas podróży na zachód dzień faktycznie się skraca, dzięki czemu organizm może nadrobić zaległości w odpoczynku. Porada od eksperta? Jeśli jet lag stanowi dla Państwa stały problem, warto zdrzemnąć się podczas lotu – krótkie drzemki mogą pomóc w szybszym dostosowaniu się do innej strefy czasowej.

Oto więc rozwiązanie: niezależnie od tego, czy mieszka Pan/Pani w regionie, w którym obowiązuje czas standardowy Atlantyku, czy też często współpracuje Pan/Pani z osobami, które w nim żyją, wie Pan/Pani teraz, jak obliczyć różnicę czasu i zawsze mieć wszystko pod kontrolą (gra słów zamierzona).

Kraje i terytoria, w których obowiązuje czas atlantycki standardowy (AST)

Liczba krajów i terytoriów: 25

Kraj	Największe miasto	Przesunięcie UTC	Czas lokalny	Czas letni
Anguilla	Anguilla	UTC−4	14:31	Nie
Antigua i Barbuda	Antigua	UTC−4	14:31	Nie
Aruba	Oranjestad	UTC−4	14:31	Nie
Barbados	Bridgetown	UTC−4	14:31	Nie
Bermudy	Hamilton	UTC−4 / −3	15:31	Tak
Brytyjskie Wyspy Dziewicze	Tortola	UTC−4	14:31	Nie
Curaçao	Curacao	UTC−4	14:31	Nie
Dominika	Dominica	UTC−4	14:31	Nie
Grenada	Grenada	UTC−4	14:31	Nie
Grenlandia	Thule	UTC−4 / −3	15:31	Tak
Gwadelupa	Guadeloupe	UTC−4	14:31	Nie
Kanada	Blanc-Sablon	UTC−4	14:31	Nie
Martynika	Martinique	UTC−4	14:31	Nie
Montserrat	Montserrat	UTC−4	14:31	Nie
Niderlandy Karaibskie	Kralendijk	UTC−4	14:31	Nie
Portoryko	Puerto Rico	UTC−4	14:31	Nie
Republika Dominikany	Santo Domingo	UTC−4	14:31	Nie
Saint Kitts i Nevis	Basseterre	UTC−4	14:31	Nie
Saint Lucia	Castries	UTC−4	14:31	Nie
Saint Vincent i Grenadyny	Kingstown	UTC−4	14:31	Nie
Saint-Barthélemy	St Barthelemy	UTC−4	14:31	Nie
Saint-Martin	Marigot	UTC−4	14:31	Nie
Sint Maarten	Lower Princes	UTC−4	14:31	Nie
Trynidad i Tobago	Port of Spain	UTC−4	14:31	Nie
Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych	St Thomas	UTC−4	14:31	Nie